No 4 2005
augustus/september
Anti-anti: schoonheid
als wapen
Het lijkt erop dat het ‘schone’ het momenteel aan het winnen is van het ‘goede’ in kunst. De buik vol van slogans van op de wereld betrokken kunst, snakken velen naar kunst die genoeg heeft aan zichzelf, aan de complexiteit van haar eigen esthetiek en artistieke traditie. Kunst die gewoon mooi is, of raar, of bijzonder, of betekenisvol, zonder politieke agenda. Na jaren van realistisch getoonzette, maatschappijbevlogen kunst, moet alles vooral weer ‘kunstig’ zijn en s.v.p niet te kritisch.
De kunstmarkt weet daar wel raad mee. Al jaren verkondigen galeries de terugkeer van het esthetische moment in kunst en presenteert men werk dat niets anders dan schoonheid als hoogste principe voert. Beurs na beurs ziet de kunst er bevalliger uit, zoals ook Bazel 2005, waar de meest onbekommerde kunst sinds jaren te zien was. De wereld in oorlog? Sociaal-politieke onrust in Europa? Hongerend Afrika? Niet in Bazel. Daar koestert men het schone, waar vervolgens grif geld voor betaald wordt. Echte schoonheid mag wat kosten.
Een belangrijk andere opinieleider in dit onderwerp is de nieuwe documentadirecteur Roger M. Buergel, wiens grootste missie dit moment erop gericht lijkt te zijn de esthetische blik in ere te herstellen, zonder verlies aan betrokkenheid met de wereld. Hij gaat daarin heel ver. In een recent artikel in Die Zeit (14 april 2005) staat hij uitgebreid stil bij de waarde en betekenis van schoonheid op een manier zoals er in geen tijden over geschreven is: ‘Mij lijkt het vermogen iets schoonheid te geven een goede manier om iets te doen aan de destructie van de planeet en onze existentie.’ Schoonheid als sleutel voor een betere wereld. Het klinkt nogal klef, na jaren van pragmatisch realisme. Maar het biedt in ieder geval nieuwe openingen voor het compleet platgetreden debat over engagement in de kunst.
Hoe positioneer je een kleine triënnale in het enorme veld van internationale biënnales? De Baltische triënnale kiest, heel slim, voor samenwerking met het gerenommeerde ICA in Londen, waardoor de tentoonstelling zowel in Vilnius als in Londen te zien is. Black Markets is het intrigerende onderwerp.
Alles of niets
Michel Majerus exposeert in Amsterdam
24/08/05 Raimar Stange
In een nieuwe reeks actuele kunstenaarspresentaties dit keer een nog nooit in Nederland gepubliceerd interview van de in 2002 bij een ongeluk om het leven gekomen schilder Michel Majerus. Majerus is beroemd geworden met een geheel eigen vorm van expanded painting, waarin hij de exuberantie van de straatcultuur en reclame verbond met ideeën en vormen uit de minimal art. Deze zomer wordt zijn werk getoond in een groot retrospectief in het Stedelijk Museum Amsterdam.
Re: Commentator of toerist?
24/08/05 Erik Hagoort
Ingezonden: Erik Hagoort reageert op het artikel 'Commentator of toerist' van Domeniek Ruyters (METROPOLIS M, nr. 3 2005).
Om het stramien van de biënnale als conventioneel tentoonstellingsmodel en marketingmachine te doorbreken, bezinnen curatoren zich op nieuwe mogelijkheden. De negende Istanbul Biënnale doet een poging zich te vernieuwen door de beroemde, monumentale tentoonstellingslocaties van afgelopen edities te vervangen door een slinger van kleine locaties buiten het toeristische hart van de stad. Wat willen de curatoren Charles Esche en Vasíf Kortun bereiken met deze biënnale op locatie? En hoe valt deze investering in de lokale cultuur te rijmen met de aan de geschiedenis van de Biënnale gewijde tentoonstelling EindhovenIstanbul in het Van Abbemuseum in Eindhoven?
Naar aanleiding van de in oktober te verschijnen Nederlandse vertaling van Istanbul: Memories and the City (2005), praat Hans Ulrich Obrist met de Turkse schrijver Orhan Pamuk over diens fascinatie voor de stad waar hij geboren is en nog altijd woont. Pamuk, begin dit jaar in eigen land nog aangeklaagd vanwege een aantal omstreden uitspraken over de geschiedenis van Turkije, kreeg onlangs de prestigieuze Duitse Peace Price toegekend. Volgens de jury heeft Pamuk met zijn boeken Europa en het islamitische Turkije dichter bij elkaar gebracht.
Platform
