No 1 2006
februari/maart
Tropicalisme
Lange tijd was het tropicalisme iets van vroeger en van elders, het Brazilië van de jaren zestig met name, waar Hélio Oiticica geschiedenis schreef met zijn lokale vertaling van het westerse modernisme. In de ogen van Oiticica was het modernisme niet iets om af te beelden, het was iets om naar te leven. In luttele jaren veranderde hij zijn rationalistisch getoonzette abstracties à la Mondriaan, in een maatschappijkritische performance act op z’n Braziliaans, dus met stijl, schwung en sex appeal. In de jaren negentig zijn Oiticica’s ideeën over het tropicalisme over de wereld verspreid, in de context van de toen populaire relational aesthetics.
Nu, in 2006 kunnen we constateren dat het tropicalisme niet langer een lokale, exotische kunstvorm is. Het is overal. Met het vertrek van Latijns-Amerikaanse kunstenaars naar de Verenigde Staten en Europa is de typische, maatschappijkritische blik van het tropicalisme een exportproduct geworden, waarmee naar veel meer dan louter de Braziliaanse consumptiecultuur gekeken wordt. Zelfs niet Latijns-Amerikaanse kunstenaars maken werk dat ‘tropicalistisch’ aandoet, zoals Dominique Gonzalez Foerster meerdere keren heeft bewezen.
Hebben we het hier dan inmiddels over iets anders dan een plaatsgebonden, cultureel fenomeen? Is tropicalisme groter dan Brazilië, groter zelfs dan Latijns-Amerika? Als we Carlos Basualdo, maker van de tentoonstelling Tropicália die vanaf half februari in Londen staat, moeten geloven niet. Hij heeft genoeg van alle begripsvervaging en voert het tropicalisme terug naar zijn historische oorsprong, om daar echter direct aan toe te voegen dat het begrip meer heeft te betekenen dan Braziliaanse folklore. Daar is het immers veel te ingewikkeld voor.
Ook vandaag de dag wordt aan jonge kunstenaars uit Latijns-Amerika gevraagd wat de relatie tussen hun werk en het tropicalisme is, omdat het er zo vrolijk en maatschappijkritisch uitziet, zeg maar à la Oiticica. Leuk is anders, vinden de meesten, maar tegelijkertijd moet men erkennen dat de discussie over het tropicalisme fungeert als een zeer geschikte case in het debat over lokale identiteit, meer speciaal de Latijns-Amerikaanse.
Angela Bulloch combineert licht, geluid, tekst en video in complexe installaties die de relatie tussen digitale media en het historisch modernisme onderzoeken. Als derde etappe in een grote reizende tentoonstelling toont De Pont in Tilburg een overzicht van haar recente werken: wandschilderingen en lichtinstallaties opgebouwd uit haar vermaarde pixel boxes.
Oude computerkunst beleeft een revival. In Nederland heeft het festival Sonic Acts zich gestort op een reconstructie en internationaal was ze onderwerp van een conferentie. Het werd tijd, mag je zeggen. De oudste computergegenereerde kunst is alweer bijna veertig jaar oud.
Bericht uit Buenos Aires
La Comunitaria TV
23/02/06 Federico Geller
In de eerste uit een serie berichten van over de hele wereld vertelt Federico Geller over het project La Communitaria TV, waar zijn Argentijnse kunstenaarsgroep Grupo de Arte Callejero (GAC) uit Buenos Aires aan meewerkt. Onafhankelijke televisie van kunstenaarscollectieven is momenteel onderwerp van twee tentoonstellingen in Nederland: Satellite of Love in Witte de With en Reality TV in Casco Utrecht.
Nu in NL
Emily Pethick
23/02/06 Domeniek Ruyters
Het afgelopen jaar is er veel geklaagd over de slechte internationale positie van de Nederlandse kunst. Gaat het echt zo slecht met Nederland? METROPOLIS M gaat op onderzoek uit in een reeks gesprekken met curatoren en directeuren. Als eerste in de serie Emily Pethick, de nieuwe directeur van Casco in Utrecht.
Gate gesloten
23/02/06 Gillion Grantsaan
Medy van der Laan voltrok afgelopen november het vonnis: er gaat geen subsidie meer naar de Gate Foundation. Dit betekent het einde van een van de weinige Nederlandse instituten voor niet-westerse kunst. Het niet toekennen van de subsidie wijst volgens het persbericht van de Gate Foundation ‘op de afwezigheid van een toekomstvisie in een multiculturele en internationaliserende maatschappij’. Op verzoek van METROPOLIS M een reactie van kunstenaar Gillion Grantsaan.
Platform
