Dit jaar hebben vooral de paviljoens buiten de Giardini indruk op mij gemaakt, met name de presentatie van de in 1980 geboren en in Nicosia en Londen wonende kunstenaar Haris Epaminonda. In het kader van de tentoonstelling Old Earth, No More Lies, I’ve seen you van het Cypriotische Paviljoen, toont ze in Palazzo Malipiero fotocollages en een filmdrieluik.
Op het oog onverenigbare fragmenten van gevonden beelden uit film en televisie voegt ze bij elkaar in een scherpe montage, met een beeldende symmetrie. Haar werk vertoont interessante overeenkomsten met dat van de Londense kunstenaar John Stezakers. Waar Stezakers scherpe tegenstellingen creëert zijn Epaminonda’s collages eerder te beschouwen als een netwerk of structuur van naast elkaar geplaatste fragmenten. De beeldmotieven liggen op een fascinerende wijze over elkaar. Het uitgangsmateriaal voor de collages bestaat uit afbeeldingen uit Franse reisgidsen, magazines uit de jaren vijftig en drukwerk van kerken en monumenten. Gothische kathedralen worden door de toevoegingen van glasvensters en glazen torens een soort doorzichtige, moderne tempels, die een vergezicht op bomenpartijen of hemel bieden.
Andere collages tonen familiebeelden en groepsscènes die op een andere manier een eigen verhaal vertellen. Op foto’s van een meisjesinternaat is groep meisjes te zien, bezig met sportieve oefeningen. Maar hun ogen zijn doorgestreept waardoor het lijkt alsof ze zich te bewegen terwijl ze blind zijn. Epaminonda heeft ook een mannengroep in het beeld geplakt. Deze werken staan voor mij symbool voor de grote hoeveelheid sterke werken van vrouwen op deze biënnale. Ze schrikken net als Haris Epaminonda niet terug voor klassieke vrouwenthema’s, maar weten deze op eigenwijze, formele manier vorm te geven.
In de door Robert Storr samengestelde tentoonstelling Think with the Senses - Feel with the Mind overtuigden vooral twee werken van Margaret Salmon, een jonge fotograaf en filmmaker uit New York (1975). Salmon weet in haar documentaire zwart-witbeelden, poëtische beeldspraak, abstracte schoonheid en een sterk emotioneel geladen inhoud op verbazingwekkende wijze aan elkaar te verbinden. De composities leunen op hedendaagse fotografie en de beeldtaal van de Franse Cinema Verité. De film Ninna Ninna toont drie Italiaanse vrouwen in verscheidene fases van hun moederschap in hun woningen, terwijl ze slaapliedjes voor hun baby’s zingen. De eenvoud en alledaagsheid van de beelden van moeder en kind behouden door de wiegeliedjes en de compositie een wonderlijke poëtische schoonheid. Salmon voert het iconografisch zo sterk geladen onderwerp moeder en kind terug tot een alledaagse scène, en ze weet ondanks de documentaire afstand de momenten hun intimiteit terug te geven.
Opening
