N° 5 2007
oktober/november
Mid-Career / Politics
Het was de zomer van Jonas Staal, kunstenaar te Rotterdam, die zich mocht verheugen over brede mediabelangstelling tijdens de rechtzaak die Geert Wilders tegen hem had aangespannen. De PVV-leider voelde zich bedreigd door de aan hem gewijde bermmonumentjes die Staal had ingericht op diverse plekken in Rotterdam.
De rechter sprak de kunstenaar vrij van vervolging.
Staals breed uitgemeten media-activisme is een van de voorbeelden van de groeiende politieke betrokkenheid onder hedendaagse kunstenaars - ook artistieke kanonnen als Marlene Dumas en Aernout Mik toonden afgelopen jaar hun engagement in respectievelijk een reeks (anonieme) portretten van moslimterroristen en politiek getinte installaties in Utrecht en Venetië.
Grote tentoonstellingen plaatsen het politieke engagement in een ruimer perspectief, zoals Vormen van Verzet in het Van Abbemuseum, waarin de maatschappijkritische rol van kunst wordt belicht aan de hand van een aantal ‘paradigmatische’ jaren (stichting van La Commune in Parijs in 1871; de Russische revolutie van Lenin in 1917; 9/11 in 2001).
De politieke interesse in de Nederlandse kunst valt samen met een opleving van de belangstelling voor het onderwerp op het internationaale podium. Afgelopen januari reeds aangekondigd door een Amerikaans adviesbureau, dat ten behoeve van verzamelaars tendensen in de internationale galeriewereld analyseert, staat politiek weer helemaal bovenaan de agenda. De Turner Prize toont het gelijk van de commerciële trendwatcher en heeft dit jaar enkel politieke kunstenaars genomineerd, terwijl vorig jaar nog een abstract schilder winnaar was: Tomma Abts.
De waaier aan thema’s is groot: de oorlog in Irak, vreemdelingenbeleid in westerse landen, religieus fundamentalisme. Maar meer dan over concrete politieke thema’s in de kunst wordt in deze tweede Special van dit nummer gesproken over het politieke van kunst. Het speelveld is veranderd en ook de rol van kunst daarin. Was kunst niet zo lang geleden nog de onafhankelijke, kritische observator van maatschappelijke problematiek, inmiddels realiseert ze zich maar al te goed hoezeer ook zij onderdeel is van een alomvattend politiek-economisch systeem dat haar in de greep heeft en bestuurt. De kritiek van buitenaf is kritiek van binnenuit geworden.
De stedelijke ruimte is onderwerp van de huidige Biënnale van Istanbul. Curator Hou Hanru nodigde ook het Nederlandse kunstenaarsduo Bik Van der Pol uit, die speciaal voor METROPOLIS M een deel van hun research presenteren.
Voor het project Nederlandse triptiek (2007) van NP3 verbrandde Jonas Staal openlijk pornovideo’s op de Grote Markt in Groningen. Voor het nu lopende project Re-iconisatie nodigt NP3 kunstenaars uit een nieuw icoon te maken voor de 21e eeuw, met Andy, Yves, Marcel of Joseph in het achterhoofd, wel te verstaan. Het Groningse kunstinitiatief valt op met tentoonstellingsconcepten die de aandacht trekken door hun prikkelende vraagstellingen. Wie of wat is NP3?
In de banlieues van Parijs, buiten de périphérique, hebben zich de laatste jaren diverse, door jonge curatoren geleide kunstcentra gevestigd. De gepresenteerde kunst is er veel levendiger en avontuurlijker dan in de als conservatief bekend staande kunstinstellingen binnen de rondweg.
Düsseldorf
Kunsthalle Düsseldorf en Kunstverein für die Rheinlande und Westfalen.
21/10/07 - 21/01/08
Blinky Palermo, pseudoniem voor Peter Heisterkamp, is altijd een artist’s artist geweest zonder veel aanhang bij het grote publiek, maar wel op handen gedragen in kleine kring. Zijn werk is nauwelijks te zien geweest in Düsseldorf, de stad waar hij vele jaren heeft gewoond en gewerkt. Dit najaar wordt hij er geëerd met een groot retrospectief in de Kunsthalle Düsseldorf en de Kunstverein für die Rheinlande und Westfalen.
Platform
