2013 No1
februari / maart

REDACTIONEEL

Sinds het begin van deze eeuw zie je in de kunst een terugkeer naar ambachtelijk, arbeidsintensief werk, in reactie op – zo wordt beweerd – een doorgeschoten praatcultuur, die in de kunst ‘het discours’ wordt genoemd. Het paradoxale gevolg ervan is dat we er niet over uitgepraat raken. De een na de ander speculeert over wat hier precies van te denken.

Over het algemeen wordt de tendens, in navolging van de socioloog Richard Sennett, gezien als een correctie op de dominantie van de in de jaren zestig opgekomen diensteneconomie, die in de kunst werd vertaald in de conceptuele kunst en de relational aesthetics. Zoals de conceptuele kunst eind jaren zeventig concurrentie te verduren kreeg van het wilde schilderen, zo is de relational aesthetics uit de jaren negentig gecounterd door de op objecten gerichte ambachtsgolf, die nu alweer een jaar of tien gaande is.

Op meer plekken in de maatschappij wordt gesmeekt om de terugkeer van vakgerichte specialisatie. Terwijl wij aan dit nummer werkten, maakten grote Rotterdamse onderwijsinstellingen bekend bezig te zijn met de herintroductie van het lagere, middelbare en hogere technische onderwijs in kleine, specialistische scholen. Filosoof Henk Oosterling ging deze instellingen voor met de introductie van zijn programma Rotterdam Vakmanstad/Skillcity, waar in dit nummer bij wordt stilgestaan. De samenleving heeft behoefte aan kundige makers. Zo was het eeuwenlang, zo zal het altijd zijn.

Museum Boijmans Van Beuningen wijdt vanaf 9 maart een tentoonstelling aan het ambacht. Onder de titel Hand Made: Lang leve het ambacht wordt gekeken naar vele eeuwen van ambacht in kunst en design. In dit nummer haken wij op de tentoonstelling in, nadat wij al een tijd geleden, in 2004, een nummer aan het onderwerp wijdden, onder de titel Vakwerk. Nu gaat veel aandacht uit naar de werkplaats die, getuige een vloed aan tentoonstellingen en boeken daarover, een ankerpunt in de discussie geworden is.

Domeniek Ruyters
hoofdredacteur