Zijlstra heeft weinig te bieden

Op de divan bij twee journalisten van Vrij Nederland toont Halbe Zijlstra zijn diepste inzichten in de toekomst van de kunst in Nederland.

Het kabinet Rutte gaat de komende vier jaar 200 miljoen euro bezuinigen op kunst en cultuur, in totaal meer dan 20 procent van het budget. De bezuinigingen wil Zijlstra gebruiken om een ingrijpende 'omslag' in de culturele sector te bewerkstelligen. Deze week krijgt Zijlstra in Vrij Nederland de kans om zijn sterk bekritiseerde plannen voor de bezuinigingen toe te lichten. Hij werd door interviewers Thijs Broer en Thijs Niemantsverdriet onderworpen aan een vragenvuur over zijn intenties en beweegredenen.

Over subsidies:
‘Ik heb altijd geleerd dat je niet teveel van anderen moet verwachten, en dus ook niet van de overheid. Dat probeer ik nu in de praktijk te brengen. (...) We moeten af van de vanzelfsprekendheid dat gezelschappen en instellingen die het slechter doen dan de anderen, automatisch worden bijgeplust met subsidie.’

Over bezoekersaantallen:
‘Als de Raad voor Cultuur, of ik, of wie dan ook zegt: fantastische kwaliteit, maar er komen vervolgens weinig of geen bezoekers, wat heb je er dan aan? Dat klinkt misschien extreem, maar er moet een relatie zijn tussen het aanbod en de samenleving. (…) Het publiek is een belangrijk criterium. Anders bepaalt een kleine groep welke kunst gesubsidieerd moet worden. Kunst is voor de maatschappij. Als de maatschappij niet bereid is er naartoe te gaan, is er iets fundamenteel verkeerd. Je moet wel aan de belastingbetaler blijven denken.’

Over hakken met de botte bijl:
‘Als je écht een omslag wil maken is een onsje eraf niet genoeg. Dan moet je veel steviger ingrijpen.’

Over het nut van minder publieksvriendelijke, experimentele vormen van kunst:
‘Er is nog nooit aangetoond dat bepaalde vormen van kunst later doorbreken als je ze nu subsidieert. Creativiteit brengt met zich mee dat je soms met zaken komt waar de maatschappij nog niet klaar voor is. Je weet alleen nooit of nieuwe kunst eigenlijk heel goed is, of gewoon bagger. Wie ben ik of de Raad voor Cultuur of een andere deskundige om te zeggen dat wíj weten wat goed is en wat slecht? Daarom vind ik de bezoekersaantallen een belangrijke indicatie. (…) Voor Vincent van Gogh waren ze indertijd ook nog niet klaar. En die kreeg ook geen subsidie.’

Bron: Thijs Broer en Thijs Niemantsverdriet, 'Halbe Zijlstra 'Van Gogh kreeg ook geen subsidie'', Vrij Nederland, nr. 2, 15 januari 2011, jaargang 72, pp. 24-29.

Comments

Ik zie niet hoe de titel de lading dekt.. Je kunt het met hem eens of oneens zijn; het is in ieder geval een vrij consistent betoog: kunst vindt zijn waarde in het publiek dat ervoor bestaat. Veel publiek is veel waarde, weinig publiek is minder waarde, dat moet je dan niet per definitie als overheid financieren.

Of is de titel ook overgenomen uit VN?

Het erge is dat er uit alles wat deze man roept, een totale passieloosheid en desinteresse voor het onderwerp kunst ademt. De man is een manager. Die Tom Clancy als referentiekader heeft. NIks mis met het lezen van Tom Clancy, maar hoe kun je nu in godsnaam beoordelen wat potentie heeft als je fantasie en associatieve vermogen genoegen neemt met verhalen over spionnen die met atoomgeheimen in de weer zijn?

Ik vind de titel wel de lading dekken. Hij bied weinig financiering, nog ideeen. Maarja, daar lijkt het hele huidige kabinet nogal een handje van te hebben.
Tuurlijk kan een (mentaliteits) omslag geen kwaad, maar dit riekt naar (voorbereiding van) kaalslag.
Ik vraag me af wanneer Zijlsta de kans had gekregen om alles te schaffen, of hij dat had gedaan. Z'n attitutide ten opzichte van de kunsten en cultuur, doen mij het ergste vrezen. VVD en kunst is een hoofdstuk apart natuurlijk, ik vraag me af wat Frank Ankersmit daarover zou kunnen vertellen.

http://www.trouw.nl/opinie/letter-en-geest/article2792246.ece/Frank_Ankersmit.html

Onbegrijpelijk hoe dhr. Zijlstra zichzelf als deskundige kan zien ('Wie ben ik of de Raad voor Cultuur of een andere deskundige'). Als hij echt zo 'deskundig' was, dan zou hij bijvoorbeeld weten dat Vincent van Gogh praktisch zijn hele leven is gesubsidieerd door broer Theo. Zonder Theo's bijdragen hadden we nu wellicht nooit van Vincent gehoord.