metropolis m

Onder de trap van projectruimte rongwrong is een intieme plek. Op het donderblauwe tapijt liggen een kussen en achterin kun je even gaan zitten op de paar traptreden die de suggestie wekken naar een achtertuin te leiden, die overigens niet te zien is door de geblindeerde ramen. Een slak kruipt langzaam een terracotta vaas in waar het mos op groeit; de wind waait opeens fel door de bomen; een bijna volle maan staat helder aan de hemel. Sara Sejin Chang (Sara van der Heide) zoomt in op een perfecte margriet en een jong kropje sla dat net boven de grond komt, een dode vlieg wordt door twee mieren onderzocht. The Garden (2104) neemt je mee op een cyclische reis van een jaar, de courgettebloem bloeit uit, de schoonheid van een verlepte bloem. Het is een aangename rem op het stadse leven, maar ook een beetje clichématige benadering van vergankelijkheid. De tuin blijkt een dankbare metafoor in de expositie All Heal (Valerian).

Curator Laurie Cluitmans is sinds het begin betrokken bij rongwrong, maar nu oprichters Arnisa Zeqo, tijdelijk onderdeel is van het team dat documenta 14 voorbereidt, en Antonia Carrara in Parijs zit, heeft Cluitmans het initiatief meer naar zich toe getrokken. Na een kleine opknapbeurt van de ruimte en een druk bezochte opening is rongwrong weer helemaal wakker.

Cluitmans ging op reis naar de landtong Dungeness in Zuid-Engeland met drie bevriende kunstenaars Derk Alberts, Jort van der Laan en Charlotte Rooijackers. Deze trip naar Prospect Cottage waar de Britse kunstenaar en filmregisseur Derek Jarman de laatste periode van zijn leven (deels) woonde en werkte is het uitgangspunt geworden van de tentoonstelling All Heal (Valerian) die zij in samenwerking met kunstenaar Jort van der Laan in elkaar zette. Jarman legde een uitgestrekte tuin aan in het woestijnachtige, winderige omgeving van Dungeness, die Cluitmans interesse trok. Ze schreef erover in een essay waarvoor ze de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek kreeg toegekend. Ik citeer: ‘De planten werden op hun beurt met een grote zorgvuldigheid uitgekozen op hun wil om te gedijen in deze droge omgeving van stenen, waar bovendien de wind de groei bemoeilijkt. Jarman maakte ruimte tussen de kiezels en creëerde afbakeningen van steen en hout waarin planten konden groeien. Hij selecteerde deels inheemse planten, zoals de onverwoestbare zeekool, die overal in Dungeness terugkeert.’

In de film Headland (2016) van Jort van der Laan zien we het uitgestrekte strand van Dungness; twee jongetjes met blauwe broekjes spelen in het zand, fish and chips wordt met de handen gegeten, een ingezoomd beeld op de autoruit legt de nadruk op een stippellijntje, een tuinman in een blauwe overall kijkt op van zijn werk. Geïnspireerd door de laatste film Blue die Derek Jarman in 1993 maakte is mooi te zien hoe een organisch proces van inspiratie en creëren elkaar kunnen versterken; de blauwe overall van de tuinman is in deze een cadeautje.

In Jarmans film is er alleen blauw beeld te zien met de stem als voice-over die het verhaal vertelt. Jarman kreeg aids in een tijd dat het nog een onbenoemde ziekte was. Van het medicijngebruik kreeg hij een blauwe waas voor zijn zicht.