Carrie Mae Weems in Nederland- Over Painting the Town #2 van het Stedelijk Museum – Nu te zien in American Photography in het Rijksmuseum
Op het meterslange, horizontaal liggende kunstwerk steken brede, zwarte stroken af tegen een bruin geverfde achtergrond. Het is op het eerste gezicht niet meteen duidelijk wat er wordt afgebeeld. Onderaan het werk is een houten balk te zien met daarop een klodder neon-groene verf, wat verraadt dat het niet om een abstract-expressionistisch schilderij van Rothko of een Newman gaat. Dit werk, getiteld Painting the Town #2, is namelijk hedendaags en gemaakt door de Amerikaanse fotograaf Carrie Mae Weems (1953). Het Stedelijk Museum Amsterdam mag het sinds 2024 tot de vaste collectie rekenen. Maar waar kijken we eigenlijk naar?
Wat op het eerste gezicht abstract lijkt, is in feite straatdocumentatie, gemaakt ten tijde van de Black Lives Matter-protesten in de Verenigde Staten in 2020. Weems ging zelf ook de straat op in haar geboortestad Portland, Oregon. Daar trof ze in plaats van de gebruikelijke opgeruimde winkeletalages, deze haast schilderachtige panelen. Winkeliers verfden hun ramen zwart of bruin om de door BLM-demonstranten aangebrachte graffiti en leuzen te bedekken. Dankzij de compositorische keuzes van Weems voelen de werken uit haar Painting The Town-serie echter niet aan als documentaire beelden. Zoals Vincent van Velsen, conservator fotografie en hedendaagse kunst van het Stedelijk Museum Amsterdam, zegt over het werk: ‘Zelfs als je het werk in het echt ziet, lijkt het op een schilderij. Ook omdat je zo gewend bent aan de beeldtaal van abstracte schilderijen.’
Door de gevels op deze manier vast te leggen creëert Weems een visuele dubbelzinnigheid die zowel esthetisch als politiek geladen is. Volgens Van Velsen is het voor het Stedelijk Museum Amsterdam namelijk niet alleen interessant hoe het werk de historische esthetiek van abstracte schilderkunst oproept, maar ook hoe het thema’s als activisme, sociale zichtbaarheid, verhulling en bedekking aansnijdt. Ook de maatschappelijke context waarin het werk is ontstaan, was voor het museum een belangrijke reden om het werk aan te kopen. Het Stedelijk Museum Amsterdam stelde tijdens de BLM-demonstraties een quotum in om te garanderen dat het meer werk zou aankopen van ondervertegenwoordigde kunstenaars. Het quotum houdt in dat de helft van het aankoopbudget tussen 2020 en 2024 gewijd is aan kunstenaars van kleur en kunstenaars van niet-westerse komaf. Met de aankoop van Painting the Town #2 onderschrijft het museum dit streven. Dat Weems met het werk een kritische toon aanslaat, valt ook te lezen in de dubbelzinnigheid van de titel. To paint the town is een Engelse uitdrukking die informeel verwijst naar op stap gaan: uitgaan om te dansen, drinken en lachen in gezelschap. Weems zet een ironische ondertoon op de onderhandse luchtigheid en vrolijkheid die de titel suggereert, want er was tijdens de BLM-demonstraties onbetwistbaar geen ruimte of tijd voor apolitieke frivoliteiten.
Weems richt zich in haar praktijk veelal op portretfotografie. De kunstenaar is bekend geworden met haar geprezen Kitchen Table Series (1990): een serie zelfportretten waarin ze een narratief ensceneert en verschillende vrouwelijke rollen aanneemt vanuit een sober ogende keuken. Painting the Town markeert een opvallende verschuiving in haar werk, richting abstractie, die mooi aansluit bij de collectie abstracte kunst van het Stedelijk Museum.
Met de aanschaf van Painting the Town #2 bouwt het museum voort op een lange traditie van het verzamelen van fotografie. Van Velsen legt uit dat het Stedelijk Museum Amsterdam in de jaren vijftig als een van de eerste kunstmusea begon met het verzamelen van fotografie als autonoom medium.‘Toch heeft het verzamelbeleid voor fotografie de afgelopen decennia een vrij klassieke invalshoek gehad, rondom grote namen als Rineke Dijkstra, Koos Breukel en Bertien van Manen.’ Met de aankoop van Weems’ werk versterkt het museum juist de bredere benadering van fotografie binnen de collectie: fotografie die niet alleen documenteert, maar ook de grenzen van het medium verkent en een vernieuwende relatie aangaat met andere media.
Het werk Painting The Town #2 is op dit moment nog niet in het museum te bewonderen, vertelt Van Velsen. Het werk zal pas binnenkort door het museum in ontvangst worden genomen, waarna het snel op zaal te zien zal zijn. Van Velsen voorziet dat het een mooie aanvulling zal zijn binnen de continu wisselende collectie opstelling van het museum: Everyday, Someday and Other Stories (1950-1980) en/of Tomorrow is a Different Day (1980-nu).
Dit artikel is gepubliceerd in Metropolis M Nr 6 24/25 – Nieuwe collectie
Mirna Vrdoljak
schrijft over kunst en performance en is redacteur




