metropolis m

Best of Graduates & Currents

Het is de blockbuster onder de galerietentoonstellingen: Best of Graduates bij Ron Mandos. Begonnen 25 jaar geleden in de kooplauwe zomermaanden van de galerie, als geen kunstenaar wil exposeren, groeide de tentoonstelling uit tot een eigen stichting die niet alleen de succesvolle tentoonstelling omvat met een selectie van kunstenaars die de galerie selecteert op de diverse eindpresentatie van de kunstacademies, maar ook meerdere prijzen en een residency bij Brutus. het winnende werk wordt aangekocht door Museum Voorlinden.

Daarmee vergeleken doet Currents (wisselend in Maastricht en Genk) het rustig aan met enkel een tentoonstelling. Het verschil met Mandos zit hem in de samenstelling. Bij Currents is het niet de staf van de galerie die als een razende de academies bezoekt en in drie weken een tentoonstelling in elkaar moet zetten, maar zijn er jonge curatoren aangesteld die op grond van hun bezoeken aan academies in de grensregio (NL, B,D) tot een weloverwogen, licht thematische tentoonstelling komen. De komende editie, die overigens pas in februari 2026 gaat plaatsvinden, wordt samengesteld door Maia Kenney en Berber Meindertsma.

Meer info:  ronmandos.nl en marres.org/currents/

Oscar Maarsman Stichting

We noemen hier Oscar Maarsman, maar het had ook Charlotte Köhler kunnen zijn of Edmund Hustinx. Er zijn in Nederland meerdere stichtingen die zich toeleggen op de ondersteuning van jonge kunstenaars. Vaak wel binnen zekere beperkingen, van plaats (Hustinx, Fentener van Vlissingen) of geslacht. zo niet bij de Oscar Maarsman Stichting, die staat open voor iedere jonge kunstenaar, en je hoeft er niet eens net afgestudeerd voor te zijn.  Officieel heet het dat er bedragen worden toegekend aan jonge kunstenaars die in financiële moeilijkheden verkeren. Dat klinkt dramatischer dan het is, want het gaat om kleine bedragen die vaak verband houden met ondersteuning van projecten die anders niet door kunnen gaan.

Meer info: oscarmaarsman.nl

Kunstpodium T

Lang voordat allerlei subsidiegevers en andere partijen zich met de begeleiding van jonge kunstenaars gingen bezighouden, zag Kunstpodium T al dat het kunstklimaat in Nederland veranderd was en er minder aandacht voor jonge kunstenaars was vanuit de kunstinstellingen, de galeries en de musea. Het Tilburgse initiatief ging zich exclusief richten op de academieverlater met allerlei programma’s speciaal voor hen. Vanuit hun eigen locatie in het centrum van Tilburg organiseren ze ontmoetingen, uitwisselingen en andere community-based praktijken. Ze bieden residencies aan, ontwikkelen exposities, events en performances en wat dies meer zij. De kunstenaars moeten veel zelf uitvinden, maar ze doen dat onder de begeleiding van wisselende mentoren. In relatief korte tijd is Kunstpodium T een onmisbare schakel geworden in het moeilijke en onzekere traject tussen academie en het kunstcircuit, een tussenstap waar de jonge kunstenaars die niet direct de juiste connecties hebben, hun eerste nieuwe contacten en ervaringen opdoen.

Meer info: kunstpodium-t.com

Podcasts
Het was nog wachten op de eerste podcasts die zich op jonge kunstenaars richten, maar dit jaar zijn er direct twee verschenen. In één daarvan, Voor de sprong, gaat Zoë Dankert in gesprek met veertien jonge kunstenaars die zij vorig jaar door heel Nederland opzocht. Net voordat zij de sprong wagen van de academie naar het professionele kunstenaarschap, delen zij hun ervaringen uit hun afstudeerjaar, vertellen ze over de bijbehorende stress en dromen ze hardop over de toekomst. Wat betekent het om je werk voor het eerst aan een groot publiek te tonen? En hoe vinden ze straks hun plek in het werkveld? Voor de sprong biedt een persoonlijke inkijk in een nieuwe generatie kunstenaars, door de ogen van studenten die zich voorbereiden op wat komen gaat.

Het Mondriaan Fonds, die zich met de tentoonstelling Prospects op Art Rotterdam jaarlijks bewijst als enthousiaste promotor van jonge kunst, stippelde ook een carrièrepad voor de jonge kunstenaar uit door in een podcast gesprekken aan te gaan met enkele kunstprofessionals, onder wie galeriehouders, kunspodiadirecteuren en uiteraard ook de eigen fondsadviseurs, omdat het pad natuurlijk ook langs de eigen regeling Start voert.

De Scheffer 

Wie al op korte termijn wil cashen als jonge kunstenaar, meldt zich direct aan bij De Scheffer Prijs (10.000 euro voor het winnende werk). Een van de weinige prijzen in Nederland met Open call, zo niet de enige. Kleine disclaimer: je werk moet zich verhouden tot schilderkunst in de brede zin. Over de breedte van ‘die brede zin’ en de vraag of jouw werk daarbinnen past kun je nog een hele zomer gaan nadenken, want de aanmeldingen hoeven pas op 1 oktober binnen te zijn. De inzendingen worden beoordeeld en geselecteerd door een vakjury onder leiding van Wilma Sütö, conservator Moderne en Hedendaagse kunst bij het Dordrechts Museum, samen met juryleden Yasmijn Jarram  Fiona Lutjenhuis en Anouk Kruithof. De winnaar wordt bekendgemaakt op 28 maart 2026, tijdens de feestelijke opening van de tentoonstelling in het Dordrechts Museum. Eerdere winnaars zijn onder anderen Abul Hisham (2024), Niek Hendrix (2022), Susanna Inglada (2019), Raquel van Haver (2017) en Joost Krijnen (2015), wat wel iets zegt over de breedte van het speelveld.

Mentoraat

In een land waar elke werknemer gedurende zijn dienstverband wel een coach of drie verslijt, kun je verwachten dat ook het mentoraat een hoge vlucht neemt. Het Mondriaan Fonds, steun en toeverlaat in bange tijden, helpt de beginnende kunstenaar graag op weg de vrije markt op. Samen met de stichting cultuur + ondernemen is er een half leger aan kunstprofessionals bij elkaar getrommeld die op verzoek jonge kunstenaars begeleiden bij de start van hun carrière, passend bij de eisen die ook de regeling Start aan ze stelt (want het fonds stelt zich op het standpunt dat je in je werkende leven niet te lang op zijn geldbuidel mag rekenen en dus snel klaargestoomd wordt het leven buiten de subsidiestroom). Doel van het project is de inhoudelijke expertise van succesvolle en ervaren beeldend kunstenaars en curatoren te koppelen aan gemotiveerde startende kunstenaars en ze te begeleiden bij het realiseren van hun ambities en plannen, bij hun artistieke ontwikkeling, professionalisering en positionering. De kunstenaars die tot nu toe een bijdrage ontvingen geven aan dat zij door het traject een beter inzicht hebben gekregen in hun positie en zichtbaarheid in het veld. Dit heeft zowel een artistiek-inhoudelijke als een zakelijke kant. Denk aan de ontwikkeling van professionaliteit, zelfvertrouwen, netwerk etc. Voor iedereen die denkt: dat wil ik wel: het traject is uitsluitend bestemd voor kunstenaars aan wie de subsidie Start is toegekend. 

Meer info: mondriaanfonds.nl/subsidie-aanvragen/mentoring