Een liefdesbrief aan het einde der tijden? – pulling blood from stone van Ahmad Mallah en Rebecca Lillich // Krücher
Oorlog en ontheemding staan centraal in een indringende performance van Ahmad Mallah en Rebecca Lillich bij Nieuwe Vide in Haarlem. Volgende week zijn de laatste voorstellingen.
In het Haarlemse kunstcentrum Nieuwe Vide staat een levensgroot huis van gips in de expositieruimte. Kunstenaarsduo Ahmad Mallah en Rebecca Lillich // Krücher bouwden een kunstwerk én onderdak voor hun performance, beide getiteld pulling blood from stone. Het werk is gecreëerd tijdens de Doc4 residentie van het duo. In de opening van de performance staan de kunstenaars tegenover elkaar, maar met een muur tussen hen in. Hun armen hebben ze door vier gaten door de muur gestoken, ze knuffelen en strelen elkaar. Deze vrij letterlijke onmogelijkheid om tot elkaar te komen door de muur tussen hen in, voorspelt al de rest van de sfeer in pulling blood from stone: dit wordt geen hoopvolle vertelling.
Binnen deze broze muren ontvouwt zich een performance die vragen stelt over culturele worteling, politieke ontheemding en de illusies waarop we onze geborgenheid bouwen. Als publiek zitten we dicht bij de installatie en zien we de gekunsteldheid van het door gips-bedekte meubilair. In een van de eerste delen van de performance haalt Mallah een tafel tevoorschijn met twee stoelen. Op de tafel staan afgeknipte stukken gipsverband een kom water. Mallah en Lillich // Krücher nemen plaats en dompelen de vellen in het water: de een beplakt de ogen, de ander de mond, beiden gipsen ze hun borst. Het dichtplakken van zicht en spraak is een beladen gebaar dat onmiddellijk resoneert met politieke censuur, verlies van stem en onzichtbaarheid. Daarnaast voel je mee als toeschouwer hoe een deel van hun lichaam verdwijnen in de mal van het druipende gips, hoe ze één worden met het decor. Dat alles van hetzelfde materiaal is gemaakt, wijst de toeschouwer op de verschillende texturen binnen de huis-installatie van Mallah en Lillich // Krücher. Door het gips lijkt alles binnen de installatie fragiel en leeg. Het huis lijkt een gigantische mal die nog niet is gegoten, en daarmee ook niet is voorzien van inhoud. Alsof alless op ieder moment kan instorten.
De afkomst van de kunstenaarsduo speelt zichtbaar een grote rol in hun werk en verkenning van het idee van een (t)huis. Mallah’s Palestijns, Syrisch en Nederlandse achtergrond en Lillich // Krüger’s Amerikaans-Duitse achtergrond brengen uiteenlopende culturele lagen samen. In pulling blood from stone wordt zichtbaar hoe identiteit niet eenduidig of stabiel is, maar voortdurend onder druk staat van verschuivende contexten en instortende systemen. De fragiliteit van het gipsen huis, dat zowel beschutting als leegte suggereert, weerspiegelt die spanning. Wat op het eerste gezicht een persoonlijke vertelling lijkt, ontvouwt zich gaandeweg als een bredere reflectie op ontheemding, verlies en de manieren waarop politieke realiteiten doorwerken in het alledaagse.
Thema's
In een vrij snel tempo wisselen de ‘aktes’. Het gebruik van de stem blijft een cruciaal onderdeel van pulling blood from stone. In de loop van veertig minuten wisselen zang, gedichten en monologen elkaar af. Beide performers gebruiken ter plekke vocal loops en stellen de microfoon steeds af. Mallah verweeft Arabische kinderliedjes met martelaarsliederen – een gelaagdheid die voor het merendeel van het niet-Arabisch sprekende publiek onopgemerkt blijft, maar des te schrijnender is als je het te weten komt. Een van de krachtigste momenten in de performance is als Lillich // Krücher een gedicht voordraagt terwijl ze zichzelf voortdurend in een spiegel aanstaart. Als publiek krijgen we door de snelheid alleen flarden van het gedicht mee, beklemmend en poëtisch. Ik vang de zin ‘a love letter to the end of days’ op, die de rest van de dag nog blijft hangen.
De microfoon lijkt een onzichtbaar object, maar is de leidraad voor de verschillende rollen die zowel Mallah als Lillich // Krüger aannemen in de performance. Soms lijken de performers ‘gewone’ mensen uit te beelden: kwetsbaar, zingend, misschien wel wie ze zelf zijn. Andere keren zijn het archetypes die ze spelen. Zoals Mallahs monoloog van een verzameling aan clichématige Nederlandse uitspraken over afkomst, immigratie en (schijn)empathie. Hij draagt een bril van gips, de glazen incluis. Of als Lillich // Krüger verschijnt als een razende conservatieve politicus op een politieke rally verschijnt en de woorden ‘your body, our choice’ door de microfoon herhaalt.
Mallah en Lillich//Krücher weten hun achtergronden in beeldende kunst en dans respectievelijk sterk met elkaar te verenigen. De samenkomst van sculptuur, performance, installatie en kostuumontwerp toont een praktijk waarin disciplines elkaar aanvullen tot een geheel, zowel in de performance als in de rest van de expositie. De gipsen structuren, de gefragmenteerde stemmen en de wisselende rollen benadrukken dat identiteit nooit alleen iets intiems en persoonlijks is, maar voortdurend tot stand komt binnen systemen die zowel ondersteunen als ondermijnen. pulling blood from stone is geen poging om een huis te construeren, maar een uitnodiging om stil te staan bij wat er gebeurt als een thuis geen gegeven meer is.
De tentoonstelling pulling blood from stone, Nieuwe Vide Haarlem, t/m 28.9.2025; de laatste performances zijn te bezoeken op 26 en 27 september.
Meer info HIER
Mirna Vrdoljak
schrijft over kunst en performance en is redacteur
