Gevelsteen eert voormalige bewoner Universiteitsbibliotheek Utrecht, de tot slaaf gemaakte Sitie
Op de muur van de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit Utrecht prijkt sinds donderdag 8 oktober een gevelsteen, als eerbetoon aan Sitie, een tot slaaf gemaakte vrouw, die eeuwen geleden in ditzelfde pand woonde en werkte. Hiermee is de steen ook een herinnering aan het koloniale verleden van Utrecht. Het initiatief voor de steen werd genomen door het Utrechts Gevelteken Fonds (UGFT) en werd in samenwerking met de universiteitsbibliotheek geplaatst.
Sitie woonde als tot slaaf gemaakt kind in Zuid-Celebes (nu Sulawesi) in Indonesië. In 1752, toen ze tussen de tien en veertien jaar oud was, werd Sitie ‘geschonken’ aan Joan Gideon Loten, die een vooraanstaande carrière had binnen de VOC. In 1758 werd Sitie meegenomen naar Utrecht en kwam, na meerdere omzwervingen met Loten, uiteindelijk in 1979 terecht in het pand aan Drift 27. We weten niet veel over haar, maar we weten wel dat ze terug wilde naar Celebes. De wens van Sitie blijkt uit correspondentie van Loten. Deze wens heeft niet uit mogen komen en Sitie stierf in 1820 aan de Oudegracht.
De gevelsteen naar een ontwerp van Max Kisman geeft uitdrukking aan de vrijheidbeperking waaraan Sitie onderworpen was. Op de steen staat een vrouw die wordt omklemd door een leeuw en een tijger, ‘symbolen van macht en sluwheid’, volgens Kisman. Boven de vrouw is een vogel te zien die ‘in tegenstelling tot Sitie wel bewegingsvrijheid kent’.
De gevelsteen is een initiatief van Marjet Douze (UGTF) en Paul Verhagen. Douze wilde meer vrouwen op gevelstenen, en Verhagen wilde graag iets met slavernij onder de aandacht brengen. Zo kwamen ze uiteindelijk bij Sitie terecht.
De gevelsteen voor Sitie is een herinnering aan haar, maar ook een herinnering aan andere tot slaaf gemaakte vrouwen die buiten hun eigen invloed om in Utrecht terecht kwamen. Daarmee is de steen voor Utrechters een kans om stil te staan bij het koloniaal verleden.
Max Kisman hoopt dat de gevelsteen Utrecht aanzet tot reflecteren. ‘De steen maakt nieuwsgierig. We hebben nog steeds te maken met het koloniaal verleden en ik hoop dat mensen die de steen zien even stilstaan en daarop reflecteren.’ Bij de gevelsteen staat een QR-code met meer informatie over Sitie.
Bron: DUIC
