Het Van Gogh Museum zet de overheid onder druk: ’toekomst in gevaar’
In een interview met The New York Times luidt directeur Emilie Gordenker de noodklok en stelt dat de toekomst van het Van Gogh Museum in gevaar is nu de overheid weigert bij te springen bij de financiering van het noodzakelijke onderhoud van het gebouw.
Het museum, nationaal erfgoed dat jaarlijks zo’n 1,8 miljoen bezoekers trekt, moet worden gerenoveerd, maar twee jaar onderhandelen met het ministerie over de financiering hebben tot een impasse geleid, aldus Emilie Gordenker, directeur van het museum. Als deze ruzie niet snel wordt opgelost, kan dit leiden tot sluiting van het museum, zegt ze tegen de krant.
Vanwege achterstallig onderhoud valt het behoud van de kunst en de veiligheid van het publiek niet te garanderen. Die bewering wordt ondersteund door een onafhankelijke commissie, die in een vorig jaar gepubliceerd rapport ernstige bezorgdheid uitte over het gebouw. Het museum heeft gevraagd om een verhoging van 2,9 miljoen dollar van de jaarlijkse overheidssubsidie van ongeveer 10 miljoen dollar om reparaties aan het klimaatbeheersingssysteem en de liften te betalen en om de brandveiligheid, beveiliging en duurzaamheid te verbeteren. Het ministerie zegt dat het museum het tekort zelf moet dekken.
Het museum heeft nu een juridische klacht ingediend tegen de staat, die waarschijnlijk in de komende maanden tot een rechtszaak zal leiden. In de klacht wordt gesteld dat de Nederlandse staat in strijd handelt met een overeenkomst uit 1962 die zij heeft gesloten met de Vincent van Gogh Stichting, die in 1960 door de neef en erfgenaam van de kunstenaar is opgericht om een grote collectie werken te bewaren die bij het overlijden van de kunstenaar onverkocht waren.
Museum geboren uit unieke overeenkomst
In een aanvullend persbericht schrijft het museum dat de overheid zich bij de overeenkomst met de familie Van Gogh heeft verplicht tot de zorg voor collectie (200 schilderijen, bijna 500 tekeningen en bijna alle brieven)en gebouw. Het museum zegt dat de Nederlandse Staat bij de gift van de familie Van Gogh zich verplichtte voldoende middelen beschikbaar te stellen voor het bouwen en in stand houden van een museum waar de collectie in zijn geheel voor altijd bewaard en permanent openbaar tentoongesteld kan blijven.
Het museum is een enorm succes geworden, waar het nu de gevolgen van ondervindt. Het museumgebouw, dat eigendom is van de Nederlandse overheid, is niet berekend op de miljoenen bezoekers die het tegenwoordig trekt. Na meer dan vijftig jaar intensief gebruik voldoet het museumgebouw niet langer aan de eisen van de moderne tijd. De gebouwen schieten tekort op het gebied van duurzaamheid, veiligheid en klimaatbeheersing. Ze verkeren bovendien in slechte staat, waardoor forse investeringen nodig zijn om ze veilig en geschikt te houden voor openstelling.
Het Van Gogh Museum heeft een plan laten opstellen voor het noodzakelijke grootschalig onderhoud en essentiële duurzaamheidsmaatregelen onder de noemer ‘Masterplan 2028’. De werkzaamheden moeten in 2028 starten en zullen ongeveer drie jaar duren. Tijdens de werkzaamheden zal het museum gedeeltelijk openblijven voor het publiek. De totale kosten van Masterplan 2028 bedragen €104 miljoen, waarvan €76 miljoen is geoormerkt voor onderhouds-, vervangings- en investeringswerkzaamheden, €23 miljoen voor verduurzaming en €5 miljoen voor verbeteringen.
Het museum kan het noodzakelijke grootschalig onderhoud echter niet financieren, omdat de overheid al jaren onvoldoende bijdraagt aan de kosten voor huisvesting en verduurzaming. Om renovaties en verplichte verduurzaming te bekostigen, werkzaamheden voor te financieren en te sparen voor periodiek grootschalig onderhoud is een jaarlijkse bijdrage van ruim €11 miljoen noodzakelijk. De overheid trekt echter een grens bij €8,5 miljoen, en daarmee komt het museum jaarlijks €2,5 miljoen tekort.
Bron The New York Times en persbericht Van Gogh Museum
