I.M. Mary Heilmann – ‘feministische minimalist’ kreeg pas op latere leeftijd brede erkenning voor haar werk
Mary Heilmann, die bekend is van haar kleurrijke, losse en vaak scheve abstracte schilderijen, is vrijdag overleden in Riverhead, New York, op Long Island. Ze werd 86 jaar.
The New York Times schrijft in een uitgebreid In Memoriam over haar herkenbare schilderijen die de spot dreven met de geometrische precisie waar haar minimalistische collega’s zo dol op waren. ‘Ze was een meesteres in de wiebelige lijn: ze nam het rechtlijnige raster dat kunstenaars van Piet Mondriaan in de jaren twintig tot Sol LeWitt in de jaren zestig gebruikten, en verdraaide en destabiliseerde het. Het was alsof ze het modernisme wilde ontdoen van zijn verheven concepten en utopische ambities en het een nonchalante charme wilde geven. Sommige van haar meest betoverende schilderijen zien eruit alsof ze zijn gemaakt door een kunstenaar die haar T-vierkant en liniaal kwijt was geraakt.’
Heilmann, die oorspronkelijk was opgeleid als keramiste, had een voorkeur voor felle kleuren. Haar voorliefde voor felroze en oranje tinten, doet denken aan de smaak van tienermeisjes, en werd direct al gezien als een effectieve aanval op de door ernstige mannen gecultiveerde traditie van het minimalisme.
‘Mary trotseerde alle macho-onzin van die tijd met koel zelfvertrouwen’, zegt Laura Owens. ‘In een tijd waarin schilders hun eigen belangrijkheid te serieus namen, zette Mary, paradoxaal genoeg, juist extra in op het nonchalante gebaar.’
De in San Francisco geboren Heilmann, trok naar New York in 1967, waar ze zich aansloot bij de invloedrijke Holly Solomon Gallery in SoHo. Ze exposeerde er een serie schilderijen van rechthoeken in roze en zwart, een kleurencombinatie die opzettelijk zoetsappig was. Met de hulp van haar vriend Ross Bleckner, vertrok ze enkele jaren later naar de Pat Hearn Gallery waar ze een toegewijde aanhang verwierf, vooral onder jongere kunstenaars die op zoek waren naar een alternatief voor de excessen van de kunstscène van de jaren tachtig.
Heilmann is naast haar schilderijen bekend van hoekige stoelen van multiplex, die ze in 2002 begon te maken. Hoewel ze schatplichtig waren aan de geometrische meubels van Donald Judd, vormden ze tegelijkertijd een kritiek op zijn tot op het bot uitgeklede minimalisme.
Pas in 2008 opende in het New Yorkse New Museum een eerste overzicht van haar werk, dat eerder te zien was in het Orange County Museum of Art in Newport Beach, Californië, en daar veel lof oogstte. Op 67-jarige leeftijd werd mevrouw Heilmann erkend als een belangrijke inspiratiebron voor vooraanstaande kunstenaars, waaronder mevrouw Owens, Jessica Stockholder en Elizabeth Peyton, die allen iets bevrijdends hadden gevonden in de weloverwogen, ‘denk er niet te veel over na’-lichtheid van haar werk.
De tentoonstelling in het New Museum leverde haar brede aandacht op, wat leidde tot een gestage reeks tentoonstellingen in instellingen als het Whitney, het Bonnefantenmuseum in Nederland, het Hamburger Bahnhof in Berlijn, de Whitechapel Gallery in Londen, Dia Beacon en (opnieuw) het Whitney.
Heilmann wordt gezien als een belangrijke invloed op een hele generatie schilders. Ellsworth Kelly ging zelfs zo ver om ter gelegenheid van de tentoonstelling in 2008 te zeggen dat zij ‘de beste van de nieuwe abstracte kunstenaars’ was. Ze was ook al jarenlang verbonden aan Hauser & Wirth; haar eerste tentoonstelling bij de galerie vond plaats in 1997, slechts vijf jaar na de oprichting ervan.
In Nederland toonde het Bonnefanten Museum in Maastricht diverse keren haar werk, en maakte haar tot een van de leidende figuren in de collectieopbouw. Ze was ook ontvanger van de BACA Award 2012, in het kader waarvan ze een solo kreeg in het museum.
Bron: The New York Times, ARTnews
