metropolis m

In the MeanTime…, samengesteld door het Curatorial Training Programme van De Appel, is opnieuw een voorbeeld van het consistente niveau van intellectualisme en bedachtzaamheid die de tentoonstellingen van dit Amsterdamse kunstcentrum kenmerken. Met de nadruk op consistent: dit is een gelijkmatige tentoonstelling die zich laat lezen als een slimme, zorgvuldig geschreven tekst. De zes participanten – afkomstig uit Bulgarije, Canada/Haïti, Hongarije, Nederland, Oostenrijk, Portugal – hebben als uitgangspunt gekozen voor het thema van wisselende identiteiten van kunstenaars om te overleven in ‘in-between’ ruimtes. De tentoonstelling presenteert werken die ’touch upon the idea of translation and transformation’ van kunstenaars die zich bezig houden met het proces van aanpassing aan nieuwe condities zowel op culturele als op individuele niveaus. De tekst situeert de kunstenaars ‘between ”languages”’ waarbij een exacte vertaling onmogelijk is.

Een klein aantal werken is met name goed door de verwarrende humor of eenvoud. Bülent Sangars double-screen videoprojectie Fragile is een spitsvondig werk, met een komische, Braziliaanse weergave van levens in een heel klein appartement. Met de camera in een half geopende kast zodat de toeschouwer slechts een kleine uitsnede van de huiskamer kan zien, toont Sangar alledaagse zwijgzame momenten van rondhangen afgewisseld met geënsceneerde biechten en het stuiteren van een bal. Sober daarentegen is Yael Bartana’s videowerk Profile. De beelden van jonge vrouwelijke Israëlische soldaten in training op een schietbaan vormen een verfrissend niet-sentimentele opname van een collectieve ervaring. Ook Mark Bains geluidsinstallatie Silent Subliminals – Mommy and I are One (MIO) is effectief door zijn eenvoud. Zij is nauwkeurig uitgevoerd en daarnaast zo minimaal dat zij haast onzichtbaar is. Bain installeerde in de gangen witte elektriciteitssnoeren en hele kleine speakers, die in verscheidene delen van de tentoonstellingsruimte constant een onheilspellend en nauwelijks waarneembaar gebrom laten horen. Het geluid is de emissie van een serie onderbewuste boodschappen om de geest te openen voor ideeën.

Enkele van de meer confessionele werken zijn minder geslaagd. Jun Yangs video-installatie over zijn ervaringen als kind, het helpen van zijn familie bij het runnen van een Chinees restaurant in Oostenrijk, leest als een conservatieve persoonlijke geschiedenis. De lange voice-over van de kunstenaar en zijn weinig verrassende gebruik van beeldmateriaal uit films zijn niet in balans. De prachtig geïnstalleerde dubbelzijdige videoprojectie van Tracey Rose’s TKO is, inhoudelijk gezien, al even ouderwets. Hoewel hier slim en effectief gebruik wordt gemaakt van verschillende videocamera’s (geïmplanteerd in een boksbal), getuigt Rose’s keuze om naakt in de video op te treden van een achterhaald gebruik van het naakte vrouwelijke lichaam als een soort uittreksel van lijden, intensiteit en integriteit.

Dit brengt ons bij de vraag naar het uitgangspunt van de curatoren van In the MeanTime…. Hoewel de pluriformiteit en maakbaarheid van het begrip identiteit een rijk onderwerp is, is het zeer de vraag of het fris genoeg is voor een tentoonstelling van een groep jonge curatoren. Hadden het thema en de keuzes niet gewaagder kunnen zijn? Was een gevarieerder en consistenter onderzoek naar het thema niet op zijn plaats geweest? Wellicht was het interessanter geweest om de definitie van ‘in-betweenness’ voorbij de cultureel-politieke situaties van de kunstenaars te hanteren, zoals het geval is in de meer formele, architecturale werken van Bain en Angela Ferreira. Met dat in het achterhoofd kan toch gezegd worden dat het een doordachte tentoonstelling is. En hoewel In the MeanTime...geen verrassingen kent, is de verscheidenheid aan perspectieven een verdienste op zichzelf.

In the MeanTime…De Appel

7 april – 27 mei