metropolis m

Renzo Martens, fotografie Jurgen Lisse, 2025

Kunstenaar Renzo Martens richt met zijn organisatie Human Activities een nieuw kunstcentrum in Terneuzen op: White Cube Zeeuws-Vlaanderen. White Cube Zeeuws-Vlaanderen wordt een platform voor de kunst van het platteland, waar de praktijken, tradities en creativiteit van gewone mensen centraal staan.

Het masterplan voor de White Cube Zeeuws-Vlaanderen wordt samen met lokale bewoners, jongeren en David Gianotten van het gerenommeerde architectenbureau OMA ontwikkeld. In december vinden co-creatiesessies plaats in samenwerking met het Lodewijk College in Terneuzen. Het project is een nieuwe stap na het internationaal geprezen werk dat Martens ontwikkelde met het Congolese kunstcollectief CATPC én op de presentatie die deze groep vorig jaar voor Nederland realiseerde op de Biënnale van Venetië, waar zij 800.000 bezoekers trok.

Initiatiefnemer Renzo Martens over dit nieuwe project: ‘Met White Cube Zeeuws-Vlaanderen bouwen we voort op onze ervaringen met CATPC in Venetië en Congo. In nauwe samenwerking met de regio bouwen we het eerste kunstcentrum waar de culturele visie van mensen van het platteland centraal staat – hier in Zeeuws-Vlaanderen, in Nederland en misschien zelfs wereldwijd. Ik kom zelf uit een boerenfamilie in deze regio en zie hoeveel kracht, kennis en creativiteit hier aanwezig is. In dit centrum nemen die stemmen de plek die ze verdienen.’

Van Congo naar Zeeland: een bewezen model van kunst en gemeenschap

White Cube Zeeuws-Vlaanderen bouwt voort op de ervaringen die in samenwerking met een gemeenschap in Lusanga, Congo zijn opgedaan. Daar werkte Renzo Martens jarenlang met plantagearbeiders aan sculpturen van lokale klei, die wereldwijd werden geëxposeerd. De opbrengsten stelden de gemeenschap in staat om al 400 hectare land terug te kopen, een eigen museum – een White Cube – te bouwen en nieuwe regeneratieve landbouw te ontwikkelen. Het project kreeg internationale erkenning, waaronder een voorpagina-artikel in The New York Times, en geldt als toonbeeld van hoe kunst kan fungeren als motor voor sociale, economische en ecologische verandering. Deze bewezen methode – waarbij mensen via kunst hun geschiedenis, land en toekomst opnieuw in handen nemen – wordt nu toegepast in Zeeuws-Vlaanderen, en maakt ook verbindingen tussen verschillende gemeenschappen wereldwijd mogelijk.

Een kunstcentrum voor en door Zeeuws-Vlaanderen

White Cube Zeeuws-Vlaanderen wordt een nieuw kunstcentrum op een akker in de Kanaalzone: een plek waar de grote transities – energie, landbouw, industrie – samenkomen en waar de gemeenschap actief vormgeeft aan haar toekomst. Het centrum bouwt voort op het artistieke DNA dat al in de mensen en in de aarde aanwezig is. Hiervoor voert Human Activities honderd gesprekken met inwoners uit heel Zeeuws-Vlaanderen: van boeren tot kunstenaars, van carnavalswagenbouwers tot jongeren, en van ondernemers tot buurtinitiatieven en lokale verenigingen. Ook nemen leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen deel aan workshops waarin zij onderzochten hoe kunst kan bijdragen aan het vormgeven van hun leefomgeving. De inzichten uit alle gesprekken en de workshops vormen de basis voor een toekomstige White Cube die samen met lokale bewoners, jongeren en David Gianotten van het gerenommeerde architectenbureau OMA wordt ontwikkeld.

Co-creatiesessies: 360 leerlingen ontwerpen de toekomst

Van 15 tot en met 18 december 2025 gaan 360 leerlingen van het Lodewijk College in Terneuzen samen onderzoeken, dromen, tekenen en beslissen wat er op het land in Zeeuws-Vlaanderen moet gebeuren. Hierbij werken leerlingen samen met hun docenten, families en de teams van Human Activities en OMA, geven zij inhoudelijk richting aan het masterplan en formuleren zij de eerste concrete voorstellen voor de toekomstige White Cube. De sessies starten met een bijeenkomst van de leerlingen met Renzo Martens. Van 19 tot en met 21 december worden de resultaten gepresenteerd in de vorm van een tentoonstelling in Nesse. Deze vormt het eerste openbare moment waarop de ideeën van de gemeenschap over de White Cube worden gepresenteerd.

Over Renzo Martens

Renzo Martens (1973) is kunstenaar en initiatiefnemer van Human Activities. Hij is geboren in Sluiskil, woonde later in Sas van Gent en Terneuzen, en werkte internationaal in Brussel, Amsterdam en op Yale University. Zijn werk richt zich op de relatie tussen kunst, representatie en hoe het meer gelijkheid kan brengen. Met CATPC in Congo ontwikkelde hij een baanbrekend model waarin gemeenschappen met kunst grip krijgen op geschiedenis, land en toekomst.

Over Human Activities

Human Activities werkt wereldwijd aan projecten waarin kunst wordt ingezet om gemeenschappen zeggenschap te geven over hun toekomst. Met subsidie van de Provincie Zeeland realiseert Human Activities ook in Nederland het eerste kunstplatform dat vanuit de gemeenschappen van het platteland wordt ontwikkeld. Het platform zal gemeenschappen wereldwijd in contact brengen en hun gedeelde artistieke en culturele visie zichtbaar te maken.

Bron: persbericht Human Activities

Recente artikelen