Brussel krijgt nieuw kunstcentrum – Atoma Art Center wil een broedplaats zijn waar de kunst niet alleen getoond maar ook gemaakt wordt
Op 7 oktober 2026 opent in Brussel een groot nieuw centrum voor hedendaagse kunst van 5.000 m². Onder de naam Atoma Art Center wordt de voormalige fabriek van de iconische ATOMA-schriften getransformeerd tot een kunstencentrum dat volledig is gewijd aan de productie en presentatie van hedendaagse kunst.
De voormalige papierfabriek uit de jaren twintig, die nauw verbonden is met de geschiedenis van het ATOMA-schrift, krijgt een herbestemming als centrum voor hedendaagse kunst. Initiatiefnemers zijn de architect Gilles Dehareng en kunstenaar Nina Anduiza.
Zij omschrijven het nieuwe Atoma Art Center als ‘een allocentrische en collaboratieve structuur. Opgevat als een artistieke incubator die openstaat voor het volledige ecosysteem van de hedendaagse kunst, biedt het centrum kunstenaars en professionals uit de sector een platform om hun werken en projecten te bedenken, creëren, ontwikkelen, produceren en delen.’
Een open broedplaats voor creatie
Het kunstencentrum is opgebouwd rond verschillende complementaire polen. Op de benedenverdieping biedt een tentoonstellingsruimte, bestaande uit verschillende zalen, plaats aan eigen projecten en projecten van externe partners zoals galeries, nomadische organisaties, instellingen of kunstenaarscollectieven, onder de artistieke coördinatie van het centrum. Op de verdieping stimuleren 15 kunstenaarsateliers en coworkingruimtes transdisciplinaire samenwerkingen. De site omvat eveneens een kunstbibliotheek, vergaderzalen en gedeelde woningen waar niet-lokale kunstenaars en professionals kunnen verblijven, wat de uitwisseling tussen lokale, nationale en internationale kunstscènes bevordert
Een nieuwe uitvalsbasis voor Botanique en ArtContest
Deze ambitie om ruimtes te delen en synergieën te creëren, krijgt vanaf de opening concreet vorm via verschillende structurele samenwerkingen. Tijdens de renovatiewerken aan de Orangerie en de Rotonde zal de afdeling beeldende kunst van Botanique gedurende meer dan een jaar haar hors les murs-programmatie onderbrengen in het Atoma Art Center. De tentoonstellingen zullen plaatsvinden in de ruimtes van het nieuwe centrum, terwijl de band met Botanique behouden blijft via de Serres, die de voorbije drie jaar zijn uitgegroeid tot een volwaardige tentoonstellingsruimte. De concerten blijven plaatsvinden in Botanique.
In het kader van deze hors les murs-programmatie zal ook ArtContest voor zijn 22e editie zijn intrek nemen in het Atoma Art Center. De jaarlijkse wedstrijd voor hedendaagse kunst heeft als doel jonge kunstenaars uit België of kunstenaars die in België wonen en maximaal 35 jaar oud zijn, te ontdekken, op te volgen en op lange termijn te begeleiden. Daarbij krijgen ze zichtbaarheid en kansen om professionals uit de kunstwereld te ontmoeten. Van 7 oktober tot 22 november 2026 worden de werken van de tien geselecteerde kunstenaars voorgesteld in het Atoma Art Center. Uit hen zal de jury vier laureaten kiezen. Deze samenwerking bouwt voort op het partnerschap tussen ArtContest en Botanique en maakt van het Atoma Art Center tegelijk een nieuwe plek voor presentatie en ontmoeting voor de kunstenaars die door de vereniging worden begeleid.
De tentoonstelling krijgt bovendien een internationale dimensie dankzij het partnerschap tussen ArtContest, de Prix Carré sur Seine en het Centre Wallonie-Bruxelles/Paris, dat opkomend talent wil ondersteunen en de uitwisseling van kunstenaars tussen België en Frankrijk wil bevorderen. Na de presentatie in Parijs in april 2026 van drie kunstenaars van ArtContest – Helen Anna Flanagan, Shervin/e Sheikh Rezaei en Ugo Woatzi – in de tentoonstelling Indices de présence, wordt de uitwisseling voortgezet in Brussel: Lina Filipovich, Pablo Hnatow en Yosra Mojtahedi, kunstenaars van de Prix Carré sur Seine 2025, zullen hun werk presenteren tijdens de tentoonstelling ArtContest 2026 in het Atoma Art Center.
Restauratie
Het volledige project is ontworpen door het architectenbureau Unala volgens een aanpak die de logica, het karakter en de identiteit van het oorspronkelijke gebouw volledig respecteert. Bij de ingrepen worden materialen met een lage milieu-impact gebruikt, zoals biogebaseerde isolatiematerialen, lichte demonteerbare scheidingswanden en bouwblokken waarvan het productieproces CO₂ opneemt in plaats van uitstoot. De glaspartijen en metalen structuren worden gerestaureerd, waarbij de beglazing wordt vervangen door uiterst performante vacuüm-isolerende dubbele beglazing en de betonnen omlijstingen worden hersteld. Het gebouw wordt uitgerust met duurzame technische installaties waarin hernieuwbare energie een belangrijke plaats inneemt. Ook in de binneninrichting wordt sterk ingezet op hergebruik, onder meer voor het meubilair, bepaalde verlichtingsarmaturen en textiele afwerkingen
