Eye kampt met grote tekorten – harde bezuinigingen zijn nodig
Eye Filmmuseum verkeert in grote financiële problemen, meldt Het Parool, na gesprekken met personeelsleden. Er moet hard worden ingegrepen. Er is sprake van een aanstaande ontslagronde, nu op heel korte termijn 20 procent op de personeelskosten moet worden bezuinigd om aan de betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. 1 december krijgen werknemers in individuele gesprekken te horen of ze mogen blijven.
Vakbond FNV zegt in de krant dat de sfeer onder het personeel om te snijden is. Er wordt gewerkt aan een sociaal plan, waar de ondernemingsraad van Eye nog mee moet instemmen, bevestigen ingewijden.
Het Parool beschikt over een audio-opname waarin directeur Bregtje van der Haak zegt dat een bezuiniging van circa 20 procent noodzakelijk is om binnen twee jaar weer binnen ‘veilige marges’ te komen. Ze hoopt die bezuiniging zo veel mogelijk te realiseren door natuurlijk verloop, waarbij mensen eerder met pensioen gaan en lopende contracten niet worden verlengd. Maar ontslagen zijn onvermijdelijk.
Structureel probleem
Hoewel de bezoekerscijfers de afgelopen jaren op het gewenste niveau bleven, heeft Eye de laatste paar jaar ingeteerd op het eigen vermogen. Dat bedroeg in 2021 bijna 4,5 miljoen euro. Eind 2024 was dat gehalveerd. Vorig jaar leed Eye een verlies van 1,3 miljoen. Toch luidde de directie toen niet de noodklok. Al sinds 2022 zijn er zorgen over de ‘toekomstbestendigheid’ van Eye. Er moesten daarom scenario’s worden opgesteld, aldus een advies van het ministerie, maar volgens personeelsleden die daarover spraken met het Parool is daar schijnbaar weinig gebeurd.
Het personeel is verteld dat de omvang van de problemen pas dit voorjaar aan de oppervlakte kwam, na het vertrek van de zakelijk directeur. De tegenvallers zouden de jaren daarvoor verstopt zijn geweest in de financiële verslagen en steeds zijn opgevangen met incidentele meevallers, terwijl de optie om het aantal activiteiten te beperken buiten beeld bleef, maar aan Het Parool vertellen medewerkers dat er al veel langer tekenen zijn van oplopende tekorten.
‘De crisis is eigenlijk een liquiditeitscrisis’, zei voorzitter van de raad van toezicht Marc van Warmerdam op 13 november. ‘Dus het punt nadert dat er inderdaad geen rekening meer betaald kan worden (…) Het probleem blijft hetzelfde, namelijk: veel te veel activiteiten, veel te veel mensen ten opzichte van de inkomsten. Er moet ingegrepen worden. Hoe erg dat ook is, dat vind ik ook verschrikkelijk.’
REACTIE BREGTJE VAN DER HAAK IN HET PAROOL:
‘Eye Filmmuseum heeft sinds 2018 een oplopend financieel tekort, veroorzaakt door structurele en incidentele factoren. Net als andere culturele instellingen heeft Eye te maken met stijgende kosten en stabiele inkomsten die onvoldoende meegroeien. In de zomer van 2025 werd duidelijk dat de tekorten structureel waren en niet langer uit de reserves konden worden opgevangen. Vanaf dat moment zijn we direct gestart met een grondige financiële analyse en het uitwerken van maatregelen.’
‘Daarnaast heeft de in 2022 gemaakte keuze om de horeca in eigen beheer te nemen helaas niet het gewenste resultaat. Tekorten konden aanvankelijk worden opgevangen, maar voor de komende jaren zijn bezuinigingen onvermijdelijk om onze maatschappelijke opdracht als nationaal filmmuseum te kunnen blijven vervullen.’
‘De bezoekcijfers zijn stabiel en de interesse in onze activiteiten is groot, maar om Eye toekomstbestendig te maken is een ingrijpende herstructurering van de organisatie nu noodzakelijk. Daarmee wordt de bedrijfsvoering verbeterd en kunnen de drukbezochte activiteiten en kerntaken rond het filmerfgoed overeind blijven.’
‘Helaas betekent dit dat een aantal banen zal verdwijnen. Een deel daarvan via natuurlijk verloop, zoals pensionering of het aflopen van tijdelijke contracten. We beseffen dat dit een grote impact heeft op de collega’s die hierdoor worden geraakt en op de teams waarin zij met toewijding en passie werken. Filmcultuur zit in ons dna en deze maatregelen doen pijn, maar door nu zorgvuldig stappen te zetten, maken we van Eye weer een stevige organisatie.’
‘Met de vakbonden werken we aan een sociaal plan; de ondernemingsraad adviseert over het voorgenomen besluit, dat daarna door de raad van toezicht wordt beoordeeld. Medewerkers worden uiteraard als eerste geïnformeerd over de vervolgstappen.’
Meer in Het Parool, klik HIER
