metropolis m

Lotta Tol neemt het ook niet zo nauw met de werkelijkheid en laat haar fantasie de vrije loop in haar olieverfschilderijen. Resultaat zijn gecentreerde beeldvullende vervreemdende voorstellingen, bijvoorbeeld van een rots die tevreden lijkt te soezen, omringd door banen rode en groene verf. Het zijn energieke werken waarin van alles pulseert en waar het plezier van het maakproces van afstraalt.

Een van de afstudeerders beschrijft het kunstenaarschap als ‘een vehikel van vrijheid’. Fons van den Bogaard stapte pas de laatste maanden in die vrijheid. Aan de witte wanden hangen samengestelde werken van vellen papier waarop zoveel potloodstrepen zijn gezet dat er geen afbeelding meer zichtbaar is. Ondanks de lichtheid van het materiaal voelen de werken zwaar aan, wat weer gecompenseerd wordt door doedelachtige tekeningetjes in vrolijke tinten, wat weer teniet wordt gedaan door de dronesilhouetten die tussen de vellen papier piepen.

Die drang tot samenstellen, het maken van collages, leentjebuur spelen en inspiratie opdoen bij verschillende beeldtalen zie je in meer werk opdoemen, zeker bij de figuratieve schilders. Bijvoorbeeld in de schilderijen van Rowan de Beaufort, waarin een jagershut en boomtakken op het doek geplakt lijken, en in het werk van Mauritz Lorenzen. In een van zijn schilderijen, tentoongesteld achter een keurig wit tuinhekje, slaan een aantal vrouwen in een melancholisch aandoend landschap een gevecht tussen God en Jacob gade dat wordt verbeeld met een stripboekachtige stofwolk, inclusief rondvliegende ledematen. Ook Olivia Degen verhoudt zich tot beeldcultuur zoals nieuwsfotografie of archiefbeelden. Het materiaal krijgt in haar handen nieuwe vormen en verhoudingen. Als je haar werk bij elkaar ziet, is het net alsof ze zichzelf bij al dat kijken en vervormen heeft uitgewist: elk schilderij verschilt enorm van diens buur.

Bij de werken van Job Ketelaar is het op het eerste gezicht ook niet helder dat alles door dezelfde persoon is gemaakt: graffiti, ingelijste foto’s van een persoon die een fietsenrek draagt als harnas of erin gevangen zit, een lange sculptuur die het midden houdt tussen tafel en zonnepaneel en een verbogen fietsenrek dat bij de ingang aan de muur hangt. Hij poogt de functie of het zijn van de objecten ambigu te houden. Is het kunst, commercie of iets functioneels? Binnen de grenzen van wat haalbaar is natuurlijk – het blijft een afstudeertentoonstelling van een kunstacademie, en dus is het duidelijk kunst.

Nog zo’n werk dat zich niet wil laten vastpinnen is gemaakt door Guus Kuyntjes: een op de grond geplaatste sculptuur van met lak bewerkte houten planken met aan twee kanten balken. Het houdt voor mij het midden tussen een speelkleed, kamer zonder muren en een omgekeerde wolkenlucht. Het is een rechthoek maar tegelijkertijd vervloeit het met de rest van de ruimte. Wat ik erin wil zien, mag ik van de kunstenaar zelf weten. Voor hem is het in ieder geval van belang ‘op het materiaal te blijven stuiten.’

Vlak voor vertrek ga ik nog even door mijn aantekeningen op een bankje bij de ingang waar een ventilator naast staat. Een man zegt tegen een vrouw dat de volgende dag, waarvoor code rood is voorspeld, ‘echt zwaar gaat worden voor mens en dier.’ Zij antwoordt dat het toch maar een graad scheelt met vandaag. Diezelfde gelaten houding zie je in de afstudeertentoonstelling terug. De wereld staat in brand: oorlogen, genocides, klimaatcrisis aardbevingen, geopolitieke chaos, noem maar op, maar die tref je hier niet aan, of in elk geval niet direct. Desondanks is wat er in de wereld speelt onontkoombaar aanwezig. Terwijl ik dit stuk schrijf is de afstudeertentoonstelling wegens de extreme hitte gesloten.